Cemil Meriç Kimdir? Edebi Kişiliği, Eserleri, Çevirileri, Hayatı

Cemil Meriç Kimdir? Edebi Kişiliği, Eserleri, Çevirileri, Hayatı

Cemil Meriç, yazar, sosyolog, öğretmen, çevirmen, okutman.

12 Aralık 1916 tarihinde Hatay Reyhanlı’da doğmuştur. Tam adı, Hüseyin Cemil Meriç’tir. Babası Mahmut Niyazi Bey, annesi ise Zeynep Ziynet Hanım’dır. Mahmut Niyazi Bey, Ziraat Bankası Müdürlüğü ve mahkeme reisliği görevlerinde bulunmuştur.

Eğitim Hayatı

İlköğrenimine Antakya’da Habibünneccar İlkokulu’nda başlamıştır. Rüştiye Mektebi, Antakya Sultanisi ve Pertevniyal Lisesi’nde öğrenim görmüştür. Çok iyi derece’de Fransızca öğrenmiştir. 1940 yılında İstanbul’da Yabancı Diller Yüksek Okulu’na kayıt yaptırmış, 1942 yılında mezun olmuştur. 1951 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’ne doktora öğrencisi olarak kayıt olmuştur.

Çalışma Hayatı

1937 yılında İstanbul’dan Hatay’a dönmüştür. Hatay’da Haymeseki Köyü’nde ilkokul öğretmenliği ve İskenderun Tercüme Odası’nda reis muavinliği yapmıştır. 1938 yılında Hatay’da Aktepe Nahiyesi’ne müdür olarak atanmıştır. Yirmi iki gün çalıştıktan sonra Hatay Valiliği tarafından azledilmiştir. Aynı yıl Batı Ayrancı Köyü’nde ilkokul öğretmenliği, Türk Hava Kurumu’nda sekreterlik ve belediyede kâtiplik görevlerinde bulunmuştur. 1939 yılında evi basılmış ve tutuklanmıştır. Kitaplarına el konulmuştur. Komünizm propagandası yapmak ve Bağımsız Hatay Hükümeti’ni yıkmaya teşebbüs etmek suçlamasıyla idam talebiyle yargılanmış ve beraat etmiştir.

1940 yılında hapisten çıktıktan sonra İstanbul’da Yabancı Diller Yüksek Okulu’na kayıt yaptırmıştır. 1942 yılında stajyer öğretmen olarak Elazığ Lisesi’ne Fransızca öğretmeni olarak atanmıştır. 1946 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’ne Fransızca okutmanı olmuştur. 1952-1954 yılları arasında İstanbul Işık Lisesi’nde Fransızca öğretmeni olarak görev yapmıştır. Aynı zamanda Edebiyat Fakültesi’nde ders vermeye devam etmiştir.

Küçük yaştan itibaren yaşamış olduğu görme sorunu giderek ağırlaşmış ve 1954 yılında görme yetisini tamamen kaybetmiştir. 1963 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümü’nde “Sosyoloji ve Kültür Tarihi” dersleri vermeye başlamıştır. 1974 yılında emekliye ayrılmıştır. İnsan, Yücel, Gün, Ayın Bibliyografyası, Hisar, Türk Edebiyatı ve Kubbealtı Akademi dergilerinde ve Orta Doğu Gazetesi’nde yazılar yazmıştır.

Edebi Kişiliği

Doğu ve Batı kültürüne vâkıf olan Cemil Meriç’in geniş bir okuyucu kitlesi bulunmaktadır. Sosyoloji, felsefe, siyaset, edebiyat ve edebiyat tarihi üzerine eserler vermiştir. Deneme ve inceleme türünde önemli eserler kaleme almış, yabancı yazarlardan çeviriler yapmıştır.

Eşi ve Çocukları

1942 yılında Fevziye Hanım ile evlenmiştir. Mahmut Ali (1945) ve Ümit (1946) adında iki çocuk babasıdır. Kızı Ümit Meriç, sosyoloji profesörüdür.

Ölümü

13 Haziran 1987 tarihinde İstanbul’da vefat etmiştir. Karacaahmet Mezarlığı’nda toprağa verilmiştir.

Ödülleri

  • Türkiye Milli Kültür Vakfı Ödülü (1974)
  • Türkiye Milli Kültür Vakfı Ödülü (1980)
  • Türkiye Yazarlar Birliği, “Yılın Fikir Eseri Ödülü” (1981)
  • Ankara Yazarlar Birliği Derneği, “Yılın Yazarı Ödülü” (1981)
  • Kayseri Sanatçılar Derneği, inceleme dalında ödül (1982)
  • T.C. Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü (2015)

İnceleme ve Denemeleri

  • Bu Ülke (1974)
  • Hint Edebiyatı (1964)
  • Saint-Simon İlk Sosyolog, İlk Sosyalist (1967)
  • Umrandan Uygarlığa (1974)
  • Mağaradakiler (1978)
  • Kırk Ambar (1980)
  • Bir Facianın Hikâyesi (1981)
  • Işık Doğudan Gelir (1984)
  • Kültürden İrfana, İnsan (1986)

Çevirileri

  • Altın Gözlü Kız (1943)
  • Otuzunda Kadın (1945)
  • Onüçlerin Romanı (1945)
  • Kibar Fahişelerin İhtişam ve Sefaleti (1946)
  • Hernani (1956)
  • Marion De Lorme (1966)
  • Köprüden Düşenler (1981)
  • Batıyı Büyüleyen İslâm (1983)

Kaynakça

http://www.zeytinburnu.istanbul/Document/FileManager/cemil_meric.pdf Erişim: 01. 05. 2021
http://acikkaynak.bilecik.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/11552/98/400802.pdf?sequence=1&isAllowed=y Erişim: 01. 05. 2021
https://islamansiklopedisi.org.tr/meric-cemil Erişim: 01. 05. 2021
https://dspace.gazi.edu.tr/bitstream/handle/20.500.12602/174181/371721.pdf;jsessionid=57FE2C84C34CCD9A67F0C19056CE653B?sequence=1 Erişim: 01. 05. 2021
http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/cemil-meric Erişim: 01. 05. 2021
https://iletisim.com.tr/images/UserFiles/Documents/Gallery/bu-ulke.pdf Erişim: 01. 05. 2021
https://www.researchgate.net/publication/347561100_Umrandan_Uygarliga_Kulturden_Irfana_Cemil_Meric Erişim: 01. 05. 2021
https://arastirmax.com/en/system/files/dergiler/37298/makaleler/6/1/arastirmax-cemil-mericin-sosyoloji-anlayisi.pdf Erişim: 01. 05. 2021
https://www.academia.edu/35265977/Cemil_Meri%C3%A7_1916_1987_ Erişim: 01. 05. 2021
https://www.acarindex.com/dosyalar/makale/acarindex-1423873543.pdf Erişim: 01. 05. 2021
https://kutuphane.marmara.edu.tr/dosya/kutuphane/form-files/382//1601830894_5f79ffee9bd99.pdf Erişim: 01. 05. 2021
https://www.sosyalarastirmalar.com/cilt8/sayi38pdf/1dil_edebiyat/aydin_yahya.pdf Erişim: 01. 05. 2021

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

%d blogcu bunu beğendi: