Gensoru ile Düşürülen Hükümetler Hangileridir? Gensoru Nedir?

Gensoru ile Düşürülen Hükümetler Hangileridir? Gensoru Nedir?

Gensoru, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin hükümeti denetleme yöntemlerinden biridir. 1961 ve 1982 Anayasasına göre; Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde başbakana veya bakanlardan birine, milletvekilleri tarafından açılan ve sonunda soruşturma yapılması istenebilen “soru”ya gensoru denilmektedir.

1982 Anayasası’na göre gensoru önergesi bir siyasi parti grubu adına veya en az yirmi milletvekilinin imzasıyla verilmektedir. Meclis Genel Kurulu’nda gensorunun görüşülmesi ve bakanlar kurulu veya bakanın güvenoyu alamaması durumunda görev süresi sona ermektedir. Türkiye Cumhuriyeti tarihinde 41. ve 55. Hükümet gensoru görüşmeleri sonrasında güvenoyu alamadığı için düşmüştür.

Türkiye Cumhuriyeti Tarihinde Gensoru ile Düşürülen Hükümetler

SıraHükümetlerTarihBaşbakan
141. Hükümet21 Temmuz 1977 – 5 Ocak 1978Süleyman Demirel
255. Hükümet30 Haziran 1997 – 11 Ocak 1999Ahmet Mesut Yılmaz

41. Hükümet – V. Demirel Hükümeti

40. Hükümet (II. Ecevit Hükümet’i) Meclis’ten güvenoyu alamadığı için düştü. Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk, hükümeti kurma görevini Isparta Milletvekili Süleyman Demirel’e verdi. Süleyman Demirel, Adalet Partisi (AP), Milli Selamet Partisi (MSP), Milliyetçi Hareket Partisi’nden (MHP) (2. Milliyetçi Cephe Hükümeti) oluşan bir koalisyon hükümeti kurdu.

29 Aralık 1977 tarihinde Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Grubu adına Grup Başkanvekilleri Altan Öymen ve Hayrettin Uysal, içte ve dışta güvenliği sağlayamadığı, cephecilik anlayışıyla ulusal birliği zedelediği, halkın çoğunluğunu yoksulluğa sürüklediği ve Türkiye Cumhuriyeti Devletini Anayasanın belirlediği kurallardan ve çerçeveden uzaklaştırmaya çalıştığı iddiasıyla 41. Hükümet hakkında gensoru açılması için önerge verdi. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin 31 Aralık 1977 tarihli oturumunda yapılan oylama sonucunda hükümet güvenoyu alamayınca düştü. Cumhuriyet tarihinde gensoru ile düşürülen ilk hükümet oldu.

41. Hükümet, 5 Ocak 1978 tarihinde sona erdi. 41. Hükümet, Ülkeyi 168 gün yönetti. 

55. Hükümet – III Yılmaz Hükümeti

Refah Partisi Genel Başkanı Necmettin Erbakan ve Doğru Yol Partisi Genel Başkanı Tansu Çiller yeni bir koalisyon hükümeti (Tansu Çiller’in başbakanlığında) kurma konusunda anlaştı. 54. Hükümet’in Başbakanı Necmettin Erbakan, Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’e istifasını sundu.

Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, hükümeti kurma görevini Anavatan Partisi Genel Başkanı Ahmet Mesut Yılmaz’a verdi. Ahmet Mesut Yılmaz, Anavatan Partisi (ANAP), Demokratik Sol Parti (DSP) ve Demokrat Türkiye Partisi (DTP) azınlık koalisyon hükümeti kurdu. Cumhuriyet Halk Partisi ise hükümeti dışarıdan destekledi.

25 Kasım 1998 tarihinde Devlet Bakanı Güneş Taner ve Başbakan Ahmet Mesut Yılmaz hakkında verilen gensoru görüşmeleri yapıldı. Meclis Genel Kurulu’nda ayrı ayrı yapılan görüşmelerde Devlet Bakanı Güneş Taner 315 güvensizlik oyu ile Başbakan Ahmet Mesut Yılmaz başkanlığındaki 55. Hükümet (III. Yılmaz Hükümeti) ise 314 güvensizlik oyu ile düşürüldü. 55. Hükümet, 11 Ocak 1999 tarihinde sona erdi. 55. Hükümet, Ülkeyi 560 gün yönetti.

Kaynakça

https://www.devletarsivleri.gov.tr/varliklar/dosyalar/eskisiteden/yayinlar/genel-mudurluk-yayinlar/dunden_bugune_basbakanlik.pdf Erişim: 24.11.2020
https://www.tbmm.gov.tr/yayinlar/koalisyon_hukumetleri/koalisyon_hukumetleri_cilt_birlestirilmis.pdf Erişim: 24.11.2020
https://www.tbmm.gov.tr/yayinlar/hukumetler/hukumetler_cilt_6.pdf Erişim: 24.11.2020
https://www.tbmm.gov.tr/yayinlar/hukumetler/hukumetler_cilt_9.pdf Erişim: 24.11.2020
https://www.tbmm.gov.tr/kutuphane/e_kaynaklar_kutuphane_hukumetler.html Erişim: 24.11.2020
https://www.devletarsivleri.gov.tr/varliklar/dosyalar/eskisiteden/yayinlar/genel-mudurluk-yayinlar/basbakanlik__tarihi.pdf Erişim: 24.11.2020
https://www.tbmm.gov.tr/kutuphane/genel_secim.html Erişim: 24.11.2020
https://www.devletarsivleri.gov.tr/varliklar/dosyalar/eskisiteden/yayinlar/genel-mudurluk-yayinlar/dunden_bugune_basbakanlik.pdf Erişim: 24.11.2020
https://www.ilimvemedeniyet.com/gensoru-onergesi-nedir.html Erişim: 25.11.2020

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

%d blogcu bunu beğendi: