I. İcra Vekilleri Heyeti (Bakanlar Kurulu) – 1. TBMM Hükümeti

I. İcra Vekilleri Heyeti (Bakanlar Kurulu) – 1. TBMM Hükümeti

23 Nisan 1920 tarihinde Büyük Millet Meclisi’nin açılmasıyla beraber yeni kurulan Türk devletinin yönetilmesi için bir icra organına ihtiyaç duyuldu. 25 Nisan 1920 tarihinde Büyük Millet Meclisi’nin 5 numaralı kararı ile meclis işlemlerini düzenlemek, İcra Heyeti’nin oluşumunu ve meclisle ilişkisini belirlemek için “Muvakkat İcra Encümeni” kuruldu.

Muvakkat İcra Encümeni, yeni kurulan Türk Devleti’nin hükümet görevini yapan ilk icra organı oldu. 2 Mayıs 1920 tarihinde İcra Vekilleri Heyeti’nin oluşumu ve vekillerin nasıl seçileceğini belirleyen dört maddeden oluşan “İcra Vekilleri Suret-i İntıhabına Dair Kanun” kabul edildi. Muvakkat İcra Encümeni’nin görevi 2 Mayıs 1920 tarihinde İcra Vekillerinin Suret-i İntibahına Dair Kanun gereğince sona erdi. İcra Vekillerinin Suret-i İntibahına Dair Kanun ile Büyük Millet Meclisi’nin icra organı olacak olan İcra Vekilleri Heyeti’nin (Meclis Hükümeti) oluşumu ve seçilme biçimi belirlendi. Cumhuriyetin ilanına kadar beş icra vekilleri heyeti kuruldu. Cumhuriyetin ilanından sonra yürütme organı “hükümet” olarak adlandırıldı.

I. İcra Vekilleri Heyeti (Bakanlar Kurulu)

3 Mayıs 1920 tarihinde İcra Vekiller Heyeti’ne adaylar arasından, her bakanlık için ayrı ayrı oylama yapılarak 11 vekil (bakan) seçildi. İcra Vekilleri Heyeti’nin Başkanı aynı zamanda Büyük Millet Meclisi’nin Başkanı olan Mustafa Kemal Atatürk oldu.

I. İcra Vekilleri Heyeti – 1. TBMM Hükümeti (3 Mayıs 1920 – 24 Ocak 1921)

Görevi Adı SoyadıMilletvekili
Olduğu İl
İcra Vekilleri Heyeti ReisiMustafa Kemal Paşa (Atatürk)Erzurum
Umur-ı Şer’iye VekiliMustafa Fehmi Efendi (Gerçeker)Bursa
Müdafaa-i Milliye VekiliMustafa Fevzi ÇakmakKozan
Adliye VekiliCelalettin Arif BeyErzurum
Dahiliye VekiliAbdülkadir Cami Bey (Baykut)Aydın
Dahiliye Vekili (17 Temmuz 1920 – 2 Ağustos 1920)Hakkı Behiç Bey (Bayiç)Denizli
Dahiliye Vekili (4 Eylül 1920 – 5 Eylül 1920)Nazım Bey (Resmor)Tokat
Dahiliye Vekili (6 Eylül 1920 – 24 Ocak 1921)İbrahim Refet Bey (Bele)İzmir
Hariciye VekiliBekir Sami Bey (Kunduh)Amasya
Maliye VekiliHakkı Behiç Bey (Bayiç)Denizli
Maliye Vekili (17 Temmuz 1920 – 24 Ocak 1921)Ahmet Ferit Bey (Tek)İstanbul
Maarif VekiliRıza Nur Bey Sinop
Maarif Vekili (16 Aralık 1920 – 24 Ocak 1921)Hamdullah Suphi TanrıöverAntalya
Nafia Vekiliİsmail Fazıl Paşa (Cebesoy)Yozgat
Nafia Vekili (27 Aralık 1920 – 24 Ocak 1921)Ömer Lütfi Bey (Argeşo)Amasya
Umur-ı İktisadiye VekiliYusuf Kemal Bey (Tengirşenk)Kastamonu
Sıhhiye ve Muavenet-i İçtimaiye VekiliAbdülhak Adnan Bey (Adıvar)İstanbul
Erkân-ı Harbiye-i Umumiye VekiliMustafa İsmet İnönüEdirne

4 Kasım 1920 tarihinde, 3 numaralı Kanunda yapılan değişiklikle İcra Vekilleri Heyeti’ne seçilecek olan kişilerin Büyük Millet Meclisi Reisi’nin göstereceği adaylar arasından Meclis üyelerinin salt çoğunluğu ile seçilmesi kararı alındı. 20 Ocak 1921 tarihinde Teşkilât-ı Esasiye Kanunu kabul edildi. Teşkilât-ı Esasiye Kanunu’nun 9. Maddesi, İcra Vekilleri Heyeti’nin başkanını kendi içinden seçmesine olanak sağladı.

I. İcra Vekilleri Heyeti, 24 Ocak 1921 tarihinde sona erdi. I. İcra Vekilleri Heyeti, 266 gün görev yaptı.

Kaynakça

https://www.tbmm.gov.tr/yayinlar/hukumetler/hukumetler_cilt_1.pdf Erişim 23. 10. 2019
https://www.devletarsivleri.gov.tr/varliklar/dosyalar/eskisiteden/yayinlar/genel-mudurluk-yayinlar/basbakanlik__tarihi.pdf Erişim 23. 10. 2019
https://www.devletarsivleri.gov.tr/varliklar/dosyalar/eskisiteden/yayinlar/genel-mudurluk-yayinlar/dunden_bugune_basbakanlik.pdf Erişim 23. 10. 2019
https://www.tarihtarih.com/?Syf=26&Syz=353872&/T%C3%BCrkiye-B%C3%BCy%C3%BCk-Millet-Meclisi-H%C3%BCk%C3%BCmeti-(23-Nisan-1920-30-Ekim-1923)-/-Yrd.-Do%C3%A7.-Dr.-Yavuz-Aslan-Erişim 23. 10. 2019

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

%d blogcu bunu beğendi: