Türkiye Cumhuriyeti’nin Kuruluşu ve Cumhurbaşkanlarımız

Türkiye Cumhuriyeti’nin Kuruluşu ve Cumhurbaşkanlarımız

Cumhuriyet bir devlet biçimidir. Halkın egemenliği kendi elinde tuttuğu ve kendisini yönetecek olan temsilcilerini seçebildiği bir yönetim sistemidir. Cumhur, “kalabalık”, “halk” anlamına gelmektedir. Dilimize Arapça’dan geçmiştir. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanları listesi aşağıdadır.

Türkiye Cumhuriyeti’nin Kuruluşu

650 yıl üç kıtada hüküm sürmüş olan Osmanlı İmparatorluğu’nun I. Cihan Harbi’nden yenik çıkmasıyla yıkılma süreci hızlanmıştır. Anadolu’dan başlatılan kurtuluş mücadelesi yeni Türk Devleti’nin temellerinin atılmasını sağlamıştır. Mustafa Kemal Atatürk öncülüğünde I. Millet Meclisi kurulmuş ve işgal devletlerine yönelik Kurtuluş Savaşı mücadelesi verilmiştir. 21 Ocak 1921 tarihinde kabul edilen 1921 Anayasası’nın birinci maddesinde “Hâkimiyet bilâ kaydü şart milletindir” hükmüne yer verilmiştir. Yani 1921 Anayasası’nda devletin kuruluşunda “hakimiyetin kayıtsız ve şartsız millette” ait olduğu kabul edilmiş ve yeni bir devlet şeklinin kurulacağının işareti verilmiştir. 24 Temmuz 1923 tarihinde Lozan Antlaşması’nın imzalanmasıyla yeni Türk Devleti’nin bağımsızlığı kabul edilmiştir. Bundan sonraki süreçte, devletin yönetim şeklinin bütün açıklığıyla belirlenmesi ve ilan edilmesi gerekmiştir.

Mustafa Kemal Atatürk, 28 Ekim 1923 günü akşamı Çankaya Köşkü’nde verdiği yemekte arkadaşlarına, “Yarın Cumhuriyet ilan edeceğiz” diyerek, ilk mesajı vermiştir. 29 Ekim 1923 günü saat 20.30’da Cumhuriyet ilan edilmiş ve Mustafa Kemal Atatürk, oybirliğiyle Cumhurbaşkanlığı’na seçilmiştir. 19 Nisan 1925 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilen yasayla 29 Ekim günü “Cumhuriyet Bayramı” olarak kabul edilmiştir. 29 Ekim 1925 tarihinden günümüze 29 Ekim günü yurdun her tarafında ve dış temsilciliklerde Cumhuriyet Bayramı olarak kutlanmaktadır.

Cumhuriyetin ilan edildiği ilk günden günümüze kadar 12 Cumhurbaşkanı görev almıştır. En uzun süre Cumhurbaşkanlığını Mustafa Kemal Atatürk yapmıştır. En kıza süre Cumhurbaşkanlığı yapan ise Turgut Özal’dır. Mustafa Kemal Atatürk ile Turgut Özal Cumhurbaşkanlığı görevi başında vefat etmiştir.

Cumhurbaşkanları Listesi

SıraCumhurbaşkanlarımızOkuluDoğum YeriGörev SüresiYıl – Ay - GünToplam Gün Sayısı
1Mustafa Kemal AtatürkHarp AkademisiSelanik29 Ekim 192315 yıl 11 gün5491
10 Kasım 1938
2Mustafa İsmet İnönüHarp Akademisiİzmir11 Kasım 193811 yıl 6 ay 11 gün4210
22 Mayıs 1950
3Mahmut Celal Bayarİpek Meslek Yüksek OkuluBursa22 Mayıs 195010 yıl 5 gün3659
27 Mayıs 1960
4Cemal GürselHarp AkademisiErzurum27 Mayıs 19605 yıl 10 ay 1 gün2132
28 Mart 1966
5Cevdet SunayHarp AkademisiErzurum28 Mart 19667 yıl2557
28 Mart 1973
6Fahri KorutürkDeniz Harp Akademisiİstanbul6 Nisanl 19737 yıl2557
6 Nisan 1980
7Ahmet Kenan EvrenHarp AkademisiManisa9 Kasım 19827 yıl2557
9 Kasım 1989
8Turgut Özalİstanbul Teknik Ü. Elektrik MühendisliğiMalatya9 Kasım 19893 yıl 5 ay 8 gün1255
17 Nisan 1993
9Süleyman Sami Demirelİstanbul Teknik Ü. İnşaat MühendisliğiIsparta16 Mayıs 19937 yıl2557
16 Mayıs 2000
10Ahmet Necdet SezerAnkara Üniversitesi Hukuk FakültesiAfyon16 Mayıs 20007 yıl 3 ay 12 gün2660
28 Ağustos 2007
11Abdullah Gülİstanbul Üniversitesi İktisat FakültesiKayseri28 Ağustos 20077 yıl2557
28 Ağustos 2014
12Recep Tayyip ErdoğanMarmara Ü. İktisadi ve Ticari Bilimler Fakültesiİstanbul28 Ağustos 2014------
---

Kaynakça

https://www.tccb.gov.tr/cumhurbaskanlarimiz/
https://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa21.htm
https://anayasa.tbmm.gov.tr/1921.aspx
http://www.atam.gov.tr/duyurular/cumhuriyetin-ilani
http://www.ait.hacettepe.edu.tr/egitim/ait203204/II1.pdf

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

%d blogcu bunu beğendi: