Vedat Türkali Kimdir? Edebi Kişiliği, Eserleri, Şiirleri

Vedat Türkali Kimdir? Edebi Kişiliği, Eserleri, Şiirleri

Vedat Türkali, yazar, şair, senarist, yönetmen.

13 Mayıs 1919 tarihinde Samsun’da doğmuştur. Asıl adı, Abdulkadir Demirkan’dır. 1951 sonrası mahkeme kararı ile soyadını Pirhasan olarak değiştirmiştir. Babası Osman Bey, annesi ise Melek Hanım’dır. Babası Bitlis Ahlat’tan Samsun’a göçmüştür.

Eğitim Hayatı

İlk, orta ve lise öğrenimini Samsun’da tamamlamıştır. 1937 yılında Samsun Lisesi’ni bitirmiştir. 1942 yılında askeri öğrenci olarak girdiği İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden mezun olmuştur.

Çalışma Hayatı

Mezuniyet sonrası Akşehir, Maltepe ve Kuleli Askeri Lisesi’nde edebiyat öğretmeni olarak görevde bulunmuştur. 1951 yılında Kuleli Askeri Lisesi’nde Edebiyat Öğretmeni iken TCK 141. maddesine aykırı eylemlerde bulunduğu için 9 yıl hapis cezası almıştır. Yedi yıl mahkûmiyetten sonra şartlı tahliye edilmiştir.

Mahkûmiyet sonrası Rıfat Ilgaz ve Suavi ile birlikte Gar Yayınlarını kurmuştur. Yayıncılık hayatı kısa süreli olmuştur. Sonrasında senaryo yazarlığı ve yönetmenlik yapmıştır. 1974 yılında yayımlanan ilk romanı Bir Gün Tek Başına ile önemli bir başarı elde etmiştir. 2002 yılında yapılan genel seçimlerde HADEP’ten milletvekili adayı olmuştur.

Edebi Kişiliği

Vedat Türkali, tiyatro, roman, şiir, deneme, anı ve söyleşi türünde çok sayıda eser kaleme almıştır. İdeolojik düşüncelerini eserlerine yansıtmıştır. Romanlarında sol hareketlerin, özellikle TKP çizgisinin etkileri görülmektedir. Toplumcu gerçekçi yazarlardan biridir.

Eşi ve Çocukları

1942 yılında lise öğrenciliğinden arkadaşı Ayşe Merih Hanım ile evlenmiştir. Bu evlilikten oyuncu Deniz Türkali ve yönetmen Barış Pirhasan dünyaya gelmiştir.

Ölümü

29 Ağustos 2016 tarihinde Yalova Devlet Hastanesi’nde vefat etmiştir. Teşvikiye Camii’nde kılınan cenaze namazının ardından Zincirlikuyu Mezarlığı’nda toprağa verilmiştir.

Ödülleri

  • Antalya Altın Portakal Film Festivali En İyi Senaryo Ödülü (1965)
  • TRT Oyun Ödülü (1970)
  • Milliyet Yayınları Roman Yarışması (1974)
  • Orhan Kemal Roman Armağanı (1976)
  • Antalya Altın Portakal Film Festivali En İyi Senaryo (1977)
  • Beyaz Martı Edebiyat Ödülü (2016)

Romanları

  • Bir Gün Tek Başına (1974)
  • Mavi Karanlık (1983)
  • Yeşilçam Dedikleri Türkiye (1986)
  • Tek Kişilik Ölüm (1989)
  • Güven (1999)
  • Kayıp Romanlar (2004)
  • Yalancı Tanıklar Kahvesi (2009)
  • Bitti Bitti Bitmedi (2014)

Tiyatro Oyunları

  • 141. Basamak (1968)
  • Dallar Yeşil Olmalı (1968)
  • Bir Ölü Kalkacak (1970)

Senaryoları

  • Üsküdar İskelesi (1960)
  • Otobüs Yolcuları (1961)
  • Kızıl Vazo (1961)
  • Dolandırıcılar Şahı (1961)
  • Allah Cezanı Versin Osman Bey (1961)
  • Bir Gecelik Gelin (1962)
  • Üç Tekerlekli Bisiklet (1962)
  • Şehirdeki Yabancı (1963)
  • Yavaş Gel Güzelim (1963)
  • Kızgın Delikanlı (1964)
  • Karanlıkta Uyananlar (1964)
  • Sokakta Kan Vardı (1965)
  • Korkusuz Âşıklar (1972)
  • Kopuk (1972)
  • Bedrana (1974)
  • Kara Çarşaflı Gelin (1975)
  • Güneşli Bataklık (1977)
  • Fatmagül’ün Suçu Ne? (1986)

Diğer Eserleri

  • Eski Şiirler Yeni Türküler (Şiir) (1979)
  • Bu Gemi Nereye (1985)
  • Savunmalar (1989)
  • Yanıtlar (1992)
  • Özgürlük İçin Kürt Yazıları (Deneme) (1996)
  • Ölmedikçe (1999)
  • Komünist (Anı) (2001)

Bestelenmiş Şiirleri

  • Bekle Bizi İstanbul

Kaynakça

http://adudspace.adu.edu.tr:8080/jspui/bitstream/11607/370/1/10040461.pdf Erişim: 23. 05. 2021
https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=gO3eOuySTjTnSho6A8n2qw HYPERLINK “https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=gO3eOuySTjTnSho6A8n2qw&no=WUwDeUwEEMa0Jx7nbYKoRA”& HYPERLINK “https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=gO3eOuySTjTnSho6A8n2qw&no=WUwDeUwEEMa0Jx7nbYKoRA”no=WUwDeUwEEMa0Jx7nbYKoRA Erişim: 23. 05. 2021
https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=sIDdqunSoOPxy6ghS029JA HYPERLINK “https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=sIDdqunSoOPxy6ghS029JA&no=8TUg1qQU56ytxzQUtBzsBg”& HYPERLINK “https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=sIDdqunSoOPxy6ghS029JA&no=8TUg1qQU56ytxzQUtBzsBg”no=8TUg1qQU56ytxzQUtBzsBg Erişim: 23. 05. 2021
http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/vedat-turkali Erişim: 23. 05. 2021
https://core.ac.uk/download/pdf/95045023.pdf Erişim: 23. 05. 2021
https://www.academia.edu/39881279/Bir_Sinemac%C4%B1_Vedat_T%C3%BCrkali Erişim: 23. 05. 2021
https://marksist.net/sites/mtw7/files/pdf_zip_docs/vedat_turkali_0.pdf Erişim: 23. 05. 2021
https://www.idefix.com/yazar/vedat-turkali/s=214913?gclid=EAIaIQobChMInITW2LLg8AIVEtd3Ch0bqgTQEAMYASAAEgIwoPD_BwE HYPERLINK “https://www.idefix.com/yazar/vedat-turkali/s=214913?gclid=EAIaIQobChMInITW2LLg8AIVEtd3Ch0bqgTQEAMYASAAEgIwoPD_BwE&gclsrc=aw.ds”& HYPERLINK “https://www.idefix.com/yazar/vedat-turkali/s=214913?gclid=EAIaIQobChMInITW2LLg8AIVEtd3Ch0bqgTQEAMYASAAEgIwoPD_BwE&gclsrc=aw.ds”gclsrc=aw.ds Erişim: 23. 05. 2021
https://kidega.com/yazar/vedat-turkali-169547 Erişim: 23. 05. 2021

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

%d blogcu bunu beğendi: